{"id":3321,"date":"2026-05-29T01:58:11","date_gmt":"2026-05-28T21:58:11","guid":{"rendered":"https:\/\/borcali.org\/?p=3321"},"modified":"2026-05-29T01:58:11","modified_gmt":"2026-05-28T21:58:11","slug":"yeni-kitab-bizim-qehremanlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/borcali.org\/?p=3321","title":{"rendered":"YEN\u0130 K\u0130TAB: \u201cB\u0130Z\u0130M Q\u018fHR\u018fMANLAR\u201d"},"content":{"rendered":"<div class=\"articletext\"><span style=\"color: #ff0000;\"><b>Z\u0259ngin v\u0259 ke\u015fm\u0259ke\u015fli tarix\u0259 malik olan Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131 lap q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcn qaynar ictimai h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259bi-b\u0259dii m\u00fchiti, saz\u0131 v\u0259 s\u00f6z\u00fc, qara zurnas\u0131 v\u0259 d\u0259fi (na\u011faras\u0131), saz \u00e7al\u0131b-s\u00f6z dey\u0259n ustad a\u015f\u0131qlar\u0131, istedadl\u0131 xan\u0259nd\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fc\u011f\u0259nnil\u0259ri, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli aliml\u0259ri, m\u00fc\u0259lliml\u0259ri, \u0259dibl\u0259ri, \u015fairl\u0259ri, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259ri, h\u0259kiml\u0259ri v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259ri, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n&#8217;\u0259n\u0259l\u0259ri, el a\u011fsaqqallar\u0131 v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7il\u0259ri, bol ne&#8217;m\u0259tli m\u00fcnbit torpaqlar\u0131, qonaql\u0131-qaral\u0131, s\u0259rin bulaql\u0131 da\u011flar\u0131, yayda yaylaqlar\u0131, q\u0131\u015fda q\u0131\u015flaqlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 daim at belind\u0259 c\u00f6vlan ed\u0259n adl\u0131-sanl\u0131 igid \u0259rl\u0259ri, m\u0259rd o\u011fullar\u0131, d\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur olan xalq q\u0259hr\u0259manlar\u0131 v\u0259 el qa\u00e7aqlar\u0131 il\u0259 d\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t tapm\u0131\u015fd\u0131r&#8230;<br \/>\nT\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bor\u00e7al\u0131l\u0131lar XVIII-X\u0130X \u0259srl\u0259rd\u0259 \u00e7arizm istibdad\u0131na, imperiya \u0259dal\u0259tsizliyin\u0259, yerli idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131qlar\u0131 kimi, XX \u0259srd\u0259 d\u0259 daima xalq\u0131n m\u0259nafeyi namin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. V\u0259 n\u0259 yax\u015f\u0131 ki, h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr etdiyimiz v\u0259 q\u00fcrur duydu\u011fumuz bu g\u00f6z\u0259l \u0259n\u0259n\u0259 XXI \u0259srd\u0259 d\u0259 \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 davam edir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, xalq \u00f6z q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259, onlar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r, mahn\u0131lar, dastanlar qo\u015fmu\u015f, kitablar yazm\u0131\u015f v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 yaz\u0131lmaqdad\u0131r. H\u0259tta, onlardan b\u0259&#8217;zil\u0259rini, dem\u0259k olar ki, yenilm\u0259z q\u0259hr\u0259man kimi \u0259fsan\u0259l\u0259\u015fdirir, onlar\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f yolunu g\u0259ncliyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259k hesab edirik.<\/b><\/span><\/p>\n<p>H\u0259rb s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rimizd\u0259n \u2013 XIII \u0259srd\u0259 Misir v\u0259 Suriya sultan\u0131 olmu\u015f\u00a0<b>Baybars,<\/b>\u00a0xalq q\u0259hr\u0259manlar\u0131m\u0131zdan &#8211; \u0259sl\u0259n Darvazdan olub, Osmanl\u0131da ya\u015fayan\u00a0<b>Mehral\u0131 b\u0259y, Qa\u00e7aq S\u0259m\u0259d, Halay Mursaqullu, C\u00f6yr\u0259 o\u011flu Qara, Hac\u0131x\u0259lil a\u011fa, Qa\u00e7aq \u0130sg\u0259nd\u0259r, Xudu b\u0259y Bor\u00e7al\u0131;\u00a0<\/b>onlar\u0131n l\u0259yaq\u0259tli davam\u00e7\u0131lar\u0131\u00a0<b>general-leytenant H\u0259s\u0259n b\u0259y A\u011falarov, general-mayor \u0130smay\u0131l b\u0259y, H\u0259s\u0259n b\u0259y, Davud b\u0259y v\u0259 V\u0259li b\u0259y Yadigarovlar, Firudin b\u0259y V\u0259zirov, \u018fbd\u00fclh\u0259mid b\u0259y Qaytaba\u015f\u0131, Yusif Ziya Tal\u0131bzad\u0259,<\/b>\u00a0h\u0259m\u00e7inin, Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rbi xadimi, general-mayor, yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 maarif\u00e7i\u00a0<b>Abdulla a\u011fa Bak\u0131xanov<\/b>\u00a0(1824-1879);<br \/>\ng\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai xadiml\u0259rimizd\u0259n &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vl\u0259t xadimi, 1184-c\u00fc ild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda ilk Qanunverici M\u0259clisin (Parlamentin) banisi v\u0259 ilk Ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, \u00c7ari\u00e7a Tamaran\u0131n maliyy\u0259 naziri (me\u00e7ur\u00e7uxucesi). G\u00fcrc\u00fcstanda d\u00f6vl\u0259tin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f\u00a0<b>Kutlu Arslan<\/b>;<br \/>\nm\u0259\u015fhur siyasi xadim, diplomat, h\u00fcquq\u015f\u00fcnas, \u00c7ar Rusiyas\u0131nda Birinci D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc (1905), Bak\u0131da M\u00fcs\u0259lman Milli \u015euras\u0131n\u0131n M\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc (1917), Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Parlamentinin s\u0259dri (1918-1920)\u00a0<b>\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov<\/b>\u00a0(1862-1934),<br \/>\nAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin v\u0259 Qazax\u0131stan SSR-in ictimai-siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Milli \u015euras\u0131n\u0131n, sonra is\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 Parlamentinin \u00fczv\u00fc v\u0259 katibi, 5-ci Nazirl\u0259r Kabinetind\u0259 \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fkin\u00e7ilik naziri\u00a0<b>\u018fhm\u0259d b\u0259y \u00d6m\u0259r o\u011flu Pepinov<\/b>\u00a0(11 sentyabr 1893, Axals\u0131x q\u0259zas\u0131, Tiflis quberniyas\u0131 &#8211; 3 iyul 1938, Al-mat\u0131, Almat\u0131 vilay\u0259ti, Qazax\u0131stan SSR),<br \/>\nBor\u00e7al\u0131 Qarapapaq T\u00fcrk C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u0259dri (1917-1918), C\u0259nub-Q\u0259rbi Qafqaz T\u00fcrk Res-publikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 (1918-1919)\u00a0<b>Emin a\u011fa Acalov<\/b>\u00a0(1868-1937),<br \/>\nG\u00fcrc\u00fcstanda v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda 1918-ci ild\u0259 demokratik yolla se\u00e7ilmi\u015f ilk m\u00fcs\u0259lman qad\u0131n deputat\u00a0<b>P\u0259rixan\u0131m Sofiyeva\u00a0<\/b>(1884-1953), G\u00fcrc\u00fcstan Demokratik Cumhuriyy\u0259ti (1918-1991) Parlamentinin deputatlar\u0131 &#8211;\u00a0<b>\u018fbd\u00fcrr\u0259him Haqverdiyev, \u018fbd\u00fcl\u0259ziz \u015e\u0259rifov, Mirz\u0259 H\u00fcseyn H\u0259s\u0259nzad\u0259, \u018fliheyd\u0259r Qarayev,<\/b><br \/>\ng\u00f6rk\u0259mlli ictimai-siyasi xadim, m\u0259\u015fhur yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist, dramaturq v\u0259 h\u0259kim, Az\u0259rbaycan SSR-in ilk d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, Sovet Sosialist Respublikalar\u0131 \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ilk d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri, SSR\u0130 M\u0130K-in s\u0259dri (1922-1925)\u00a0<b>N\u0259riman N\u0259rimanov\u00a0<\/b>(1870-1925),<br \/>\nb\u00f6y\u00fck ictimai xadim v\u0259 publisist, G\u00fcrc\u00fcstan SSR M\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u0130nqilab Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, G\u00fcr-c\u00fcstan SSR M\u00fcs\u0259lman \u0130\u015fl\u0259ri \u00dczr\u0259 \u015euran\u0131n 1-ci s\u0259dri\u00a0<b>\u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259\u00a0<\/b>(1872-1937),<br \/>\nb\u00f6y\u00fck \u0259dib-pedaqoq, \u015fair, yaz\u0131\u00e7\u0131, dramaturq, publisist, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i v\u0259 ictimai xadim, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin ilk \u00fczvl\u0259rind\u0259n (1934) v\u0259 Az\u0259rbaycan u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n banil\u0259rind\u0259n biri, 1946, 1952-ci v\u0259 1956-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycandan SSR\u0130 Ali Sovetin\u0259 deputat se\u00e7ilmi\u015f v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi SSR\u0130 Ali Sovetinin deputat\u0131 olmu\u015f Az\u0259rbaycan SSR \u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi\u00a0<b>Abdulla \u015eaiq Tal\u0131bzad\u0259<\/b>\u00a0(1881-1959);<br \/>\ntan\u0131nm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rind\u0259n &#8211; Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Sovetinin 9-cu s\u0259dri (1981-1988), Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin deputat\u0131 (1981), SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259nin \u00fczv\u00fc, SSR\u0130 Ali Sovetinin deputat\u0131\u00a0<b>H\u0259s\u0259n Seyidov<\/b>\u00a0(1932-2004),<br \/>\nAz\u0259rbaycan SSR v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi, diplomat, alim, tarix elml\u0259ri doktoru (2006), Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Sovetinin s\u0259dri (1990-1992), Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n BMT-d\u0259 ilk daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si v\u0259 ilk f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli s\u0259firi (1992-1993), Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri (1993-1998), Macar\u0131stan (2004-2010) v\u0259 Pol\u015fada (2010-2021) f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli s\u0259firi\u00a0<b>H\u0259s\u0259n H\u0259s\u0259nov\u00a0<\/b>(1940),<br \/>\nm\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rimizd\u0259n &#8211; Az\u0259rbaycan LKG\u0130 Sumqay\u0131t \u015e\u0259h\u0259r Komit\u0259sinin birinci katibi, Az\u0259rbaycan LKG\u0130 M\u0259rk\u0259zi Komi-t\u0259sinin ikinci, sonra is\u0259 birinci katibi (1957-1964), Az\u0259rbaycan SSR maarif nazirinin m\u00fcavini (1964-1971), Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r Z\u0259hm\u0259tke\u015f Deputatlar\u0131 Soveti \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin s\u0259dri (1971-1978), Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n Oktyabr Rayon Komit\u0259sinin (1968-1971) birinci katibi, Ming\u0259\u00e7evir \u015e\u0259h\u0259r Komit\u0259sinin birinci katibi (1981-1983), Az\u0259rbaycan SSR \u0259haliy\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t xidm\u0259ti naziri (1983-1986), Az\u0259rbaycan SSR Xalq N\u0259zar\u0259ti Komit\u0259sinin s\u0259dri (1988-1990), Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Xarici \u0130qtisadi \u018flaq\u0259l\u0259r Nazirliyinin &#8220;Az\u0259rbxariciticar\u0259t&#8221; Birliyinin ba\u015f direktoru v\u0259zif\u0259l\u0259rnd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin VIII, IX, X, XI v\u0259 XII \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f deputat\u0131 olmu\u015f\u00a0<b>Ayd\u0131n M\u0259mm\u0259dov\u00a0<\/b>(1932-2022),<br \/>\n1932-ci ild\u0259 q\u0259dim Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131nda, indiki Marneuli rayonun Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259 do\u011fulmu\u015f, Az\u0259rbaycan Neft v\u0259 Kimya \u0130nstitutunda ali t\u0259hsil alm\u0131\u015f, institutu bitirdikd\u0259n sonra institutun komsomol komit\u0259sinin katibi (1958-1960), Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r Komsomol Komit\u0259sinin II katibi (1960-1962), Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sind\u0259 apar\u0131c\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis (1962-1964), Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n XXII qurultay\u0131 ad\u0131na Bak\u0131 Neftqay\u0131rma Zavodunun partiya komit\u0259sinin katibi (1964), Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sind\u0259 neft v\u0259 kimya s\u0259nayesi \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdir m\u00fcavini (1965-1971), Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259r komit\u0259sinin I katibi (1971-1974), Az\u0259rbaycan SSR M\u0259rk\u0259zi Statistika Ko-mit\u0259sinin s\u0259dri (1974-1979), Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin m\u00fcavini &#8211; Az\u0259rbaycan SSR D\u00f6vl\u0259t Plan Komit\u0259sinin s\u0259dri (1979-1982) v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin deputat\u0131, Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin se\u00e7ilmi\u015f, 1982-ci ild\u0259 v\u0259fat etmi\u015f v\u0259 Birinci F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn olunmu\u015f\u00a0<b>Sabit Abbas\u0259liyev<\/b>\u00a0(1932-1982),<br \/>\ng\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai-siyasi xadimi, 1988-1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan KP M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin katibi, 1976-1991-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Maliyy\u0259 Nazirinin m\u00fcavini, 1991-1992-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Maliyy\u0259 Nazirinin m\u00fcavini, 1991-1992-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komisiyyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmu\u015f, tan\u0131nm\u0131\u015f iqtisad\u00e7\u0131, iqtisadiyyat\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis v\u0259 elmi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131\u00a0<b>Tofiq M\u00fcrs\u0259l o\u011flu Mirz\u0259yev<\/b>\u00a0(1940-2016),<br \/>\nG\u00fcrc\u00fcstan SSR Ali Sovetinin deputat\u0131 (1970-1980), G\u00fcrc\u00fcstan SSR k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 nazirinin m\u00fcavini (1975-1981), G\u00fcrc\u00fcstan SSR Marneuli Rayon \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin S\u0259dri (1989-1990)\u00a0<b>Ayvaz H\u0259s\u0259nov<\/b>\u00a0(1929-1990),<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n sabiq Ba\u015f prokuroru,\u00a0<b>\u018fdliyy\u0259 general\u0131 Zakir Qaralov,<\/b>\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin s\u0259dri,\u00a0<b>g\u00f6mr\u00fck xidm\u0259ti general-leytenant\u0131 Ayd\u0131n \u018fliyev,<\/b>\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallar nazirinin birinci m\u00fcavini,\u00a0<b>general-leytenant R\u0259fail Mirz\u0259yev,<\/b>\u00a0Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n\u00a0<b>Daxili xidm\u0259t general-leytenant\u0131 Ramiz Almazov, polis general mayoru Cavan\u015fir M\u0259mm\u0259dov, Az\u0259rbaycan Milli Ordusunun general-mayoru Hac\u0131r\u0259him M\u0259mm\u0259dov, general-mayor Ayvaz \u0130smay\u0131lov, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 H\u0259rbi prokurorunun m\u00fcavini, \u018fdliyy\u0259 polkovniki Qas\u0131m M\u0259mm\u0259dov;<\/b><\/p>\n<p><i>Mill\u0259t v\u0259kill\u0259rimiz &#8211;<\/i>\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin \u00fczv\u00fc olmu\u015f p<b>rofessor Zahid Qaralov, professor \u015eamil Qurbanov, profesor S\u0259lah\u0259ddin X\u0259lilov, Xalq \u015fairi Z\u0259limxan Yaqub, \u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi \u0130smay\u0131l \u00d6m\u0259rov, \u018fm\u0259kdar jurnalist \u018fflatun Ama\u015fov, tan\u0131nm\u0131\u015f iqtisad\u00e7\u0131 Az\u0259r \u018fmiraslanov<\/b>\u00a0v\u0259 b.;<br \/>\nm\u00fcst\u0259qil G\u00fcrc\u00fcstan Parlamentinin deputatlar\u0131\u00a0<b>\u2013 Allahverdi H\u00fcmb\u0259tov, Hiday\u0259t H\u00fcseynov, \u0130saq Novruzov, Ramiz B\u0259kirov, Z\u00fcmr\u00fcd Qurbanl\u0131, Adil C\u0259f\u0259rov, Az\u0259r S\u00fcleymanov, Mahir D\u0259rziyev, M\u0259mm\u0259d M\u0259mm\u0259dov, Savalan Mirz\u0259yev, Zaur Dar\u011fall\u0131\u00a0<\/b>v\u0259 b.;<\/p>\n<p><i>D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli akademikl\u0259r\u00a0<\/i><b>Zahid X\u0259lilov, Kamal Tal\u0131bzad\u0259, Maqsud \u018fliyev, S\u0259lim Musayev, Ramiz M\u0259mm\u0259dov, M\u0259d\u0259d \u00c7obanov, F\u0259rman G\u00fclm\u0259mm\u0259dov, S\u0259lah\u0259ddin X\u0259lilov, \u018fli\u015fir Musayev, Abdulla Mehrabov, Fuad \u018fliyev,<\/b>\u00a0tan\u0131nm\u0131\u015f professorlar &#8211;\u00a0<b>Abbas Hac\u0131yev, P\u0259nah X\u0259lilov, \u015e\u0259mistan Mikay\u0131lov, Camal Mustafayev, Zahid Qaralov, \u015eamil Qurbanov, Dilar\u0259 \u018fliyeva, \u018fflatun Saracl\u0131, V\u0259li Osmanl\u0131, M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li v\u0259 Murtuz M\u0259mm\u0259dovlar, Valeh Hac\u0131yev, S\u0259lah\u0259ddin X\u0259lilov, Hamlet \u0130saxanl\u0131, Asif Hac\u0131l\u0131, M\u0259mm\u0259d \u018fliyev, B\u0259dirxan \u018fhm\u0259dov, Ya\u015far Naziyev, Hiday\u0259t Nuriyev, \u0130sa X\u0259lilov, \u015eur\u0259ddin M\u0259mm\u0259dli, Vidadi Orucov, \u015eahbaz \u015eam\u0131o\u011flu, G\u00fclt\u0259kin \u018fliyeva, \u018fflatun H\u0259s\u0259nov, Salid\u0259 \u015e\u0259rifova<\/b>\u00a0v\u0259 b. il\u0259 f\u0259xr etdiyimiz kimi,<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli maarif, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rimizd\u0259n &#8211; ilk az\u0259rbaycanl\u0131 \u015f\u0259fq\u0259t bac\u0131s\u0131, General \u018flia\u011fa \u015e\u0131xlinskinin h\u0259yat yolda\u015f\u0131\u00a0<b>Nigar xan\u0131m \u015e\u0131xlinskaya\u00a0<\/b>(1878-1931),<br \/>\nC\u0259nubi Qafqaz\u0131n ilk qad\u0131n jurnalisti, AXC parlamentinin yegan\u0259 qad\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 g\u00f6rk\u0259mli maarif xadimi, yaz\u0131\u00e7\u0131, publisist\u00a0<b>\u015e\u0259fiq\u0259 xan\u0131m \u018ff\u0259ndizad\u0259<\/b>\u00a0(1883-1959),<br \/>\nAz\u0259rbaycanda ilk qad\u0131n redaktor, Az\u0259rbaycan maarifp\u0259rv\u0259ri, tan\u0131nm\u0131\u015f publisist, na\u015fir\u00a0<b>X\u0259dic\u0259 xan\u0131m \u018flib\u0259yova<\/b>\u00a0(1884-1961),<br \/>\nBak\u0131da m\u00fcs\u0259lman q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn olan ilk ali-ibtidai m\u0259kt\u0259bin m\u00fcdiri, Az\u0259rbaycan\u0131n maarifp\u0259rv\u0259r qad\u0131nlar\u0131ndan biri\u00a0<b>R\u0259hil\u0259 xan\u0131m Hac\u0131babab\u0259yova<\/b>\u00a0(1891-1954),<\/p>\n<p>ilk az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131n piano\u00e7ulardan biri, m\u0259\u015fhur inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi\u00a0<b>X\u0259dic\u0259 xan\u0131m Qay\u0131bova<\/b>\u00a0(1893-1938),<br \/>\nr\u0259ssaml\u0131q t\u0259hsili alm\u0131\u015f ilk az\u0259rbaycanl\u0131 r\u0259ssam qad\u0131n\u00a0<b>Qeys\u0259r xan\u0131m Ka\u015f\u0131yeva\u00a0<\/b>(1893-1972),<br \/>\nilk pe\u015f\u0259kar az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131n aktrisa\u00a0<b>G\u00f6vh\u0259r xan\u0131m Qaz\u0131yeva<\/b>\u00a0(1897-1960),<br \/>\nilk pe\u015f\u0259kar Az\u0259rbaycan qad\u0131n m\u00fc\u011f\u0259nnisi (lirik koloratur soprano), SSR\u0130 xalq artisti (1938), Az\u0259rbaycan m\u0259\u015fhur opera ifa\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259llimi, Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin (1-4 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f) deputat\u0131 olmu\u015f, 2 d\u0259f\u0259 Lenin ordeni, 2 d\u0259f\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 v\u0259 &#8220;\u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131&#8221; ordenl\u0259ri il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015f\u00a0<b>\u015e\u00f6vk\u0259t xan\u0131m M\u0259mm\u0259dova<\/b>\u00a0(1897-1981),<br \/>\ng\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycanl\u0131 dirijoru v\u0259 b\u0259st\u0259kar\u0131, SSR\u0130 Xalq artisti, SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, 2-d\u0259f\u0259 Stalin m\u00fckafat\u0131 v\u0259 2-d\u0259f\u0259 Lenin ordeni laureat\u0131, Beyn\u0259lxalq Nehru m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131\u00a0<b>Niyazi\u00a0<\/b>(1912-1984),<br \/>\ng\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan m\u00fc\u011f\u0259nnisi, SSR\u0130-nin xalq artisti, SSR\u0130 v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131, Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131, Da\u011f\u0131stan\u0131n xalq artisti, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u0259m\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi\u00a0<b>R\u0259\u015fid Behbudov<\/b>\u00a0(1915-1989),<\/p>\n<p><i>g\u00f6rk\u0259mli Xalq artistl\u0259rimizd\u0259n\u00a0<\/i>\u2013\u00a0<b>m\u0259\u015fhur kino aktyoru M\u00f6h-s\u00fcm S\u0259nani (1900-1981), m\u0259\u015fhur kino v\u0259 teatr aktyoru \u018fli Qurbanov (1898-1962), m\u0259\u015fhur teatr aktyoru \u0130brahim \u0130sfa-hanl\u0131 (1897-1967), m\u0259\u015fhur rejissor v\u0259 aktyor Z\u00fclf\u00fcqar Abbasov (1940-2022), Naib\u0259 Allahverdiyeva (1963),<\/b><br \/>\n<i>tan\u0131nm\u0131\u015f \u018fm\u0259kdar artistl\u0259rd\u0259n\u00a0<\/i>&#8211;\u00a0<b>\u018fziz\u0259 M\u0259mm\u0259dova (1892-1961), Reyhan Ta\u011f\u0131yeva (1910-1973), C\u0259vahir \u0130sg\u0259nd\u0259rova (1914-2003),<\/b>\u00a0Az\u0259rbaycan SSR-in \u0259m\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi\u00a0<b>\u018fsg\u0259r \u0130smay\u0131lov (1905-1983)<\/b>, Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi\u00a0<b>Musa N\u0259bio\u011flu (1958)<\/b>\u00a0v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 f\u0259xr etm\u0259k b\u00fct\u00fcn bor\u00e7al\u0131l\u0131lar\u0131n haqq\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, tan\u0131nm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan teatr v\u0259 kino aktyoru, teatr rejissoru v\u0259 ssenaristi, Az\u0259rbaycan Milli &#8220;Dastan&#8221; Teatr\u0131n\u0131 yarad\u0131c\u0131s\u0131, onun ilk direktoru v\u0259 b\u0259dii r\u0259hb\u0259ri (1990), Tiflis Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Dram Teatr\u0131n\u0131n b\u0259rpa r\u0259hb\u0259ri (1988-2000), C.Cabbarl\u0131 ad\u0131na \u0130r\u0259van D\u00f6vl\u0259t Az\u0259rbaycan Dram Teatr\u0131n\u0131n direktoru (2000-ci ild\u0259n), Az\u0259rbaycan Respublikasgngn \u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi (2007), s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0<b>\u0130ftixar F\u0259rhad o\u011flu Piriyev<\/b>in (7 sentyabr 1960, D\u00fcz\u0259yr\u0259m, Qara\u00e7\u00f6p) v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yirik.<\/p>\n<p>Saz-s\u00f6z s\u0259n\u0259timizin \u0259v\u0259zsiz korifeyl\u0259rind\u0259n &#8211;\u00a0<b>A\u015f\u0131q \u018fmrah, A\u015f\u0131q H\u00fcseyn Saracl\u0131, A\u015f\u0131q X\u0131nd\u0131 M\u0259mm\u0259d, A\u015f\u0131q Kamandar,<\/b>\u00a0el\u0259c\u0259 d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f a\u015f\u0131qlardan \u2013\u00a0<b>A\u015f\u0131q \u018fhm\u0259d v\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d Sadaxl\u0131lar, Aslan Kosal\u0131, A\u015f\u0131q Ziy\u0259ddin Bor\u00e7al\u0131, A\u015f\u0131q G\u00fclab\u0131, A\u015f\u0131q T\u0259rmeyxan, X\u0259z\u0259r Universitetinin m\u00fc\u0259llimi, g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan ustadl\u0131q zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f A\u015f\u0131q Ramin, A\u015f\u0131q Telli, A\u015f\u0131q Nargil\u0259, A\u015f\u0131q Aid\u0259 G\u00fclzar, A\u015f\u0131q Fikr\u0259t C\u0259f\u0259ro\u011flu<\/b>\u00a0v\u0259 ba\u015fqalar\u0131,<br \/>\nel\u0259c\u0259 d\u0259, tan\u0131nm\u0131\u015f r\u0259ssam, memar v\u0259 heyk\u0259lt\u0259ra\u015flar\u0131m\u0131zdan &#8211;\u00a0<b>C\u00fcm\u015f\u00fcd \u0130brahimli, L\u0259tif \u0130brahimov Sabir H\u00fcseynov Yusif Yusifov, Rasim M\u0259mm\u0259dov \u018fdh\u0259m Sultanov, \u00d6m\u0259r Qo\u00e7ulu, H\u00fcseyn Art\u0131ko\u011flu, Nazim Poluxov, Zahid \u015e\u0259mirli (H\u00fcsey-nov), Reyhan\u0259 H\u00fcseynova\u00a0<\/b>v\u0259 adlar\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259xr v\u0259 q\u00fcrurla qeyd etdiyimiz y\u00fczl\u0259rl\u0259 ba\u015fqalar\u0131 Bor\u00e7al\u0131 adlanan q\u0259dim v\u0259 ulu torpaqdan p\u0259rvazlanm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f diplomatlar\u0131m\u0131z \u2013\u00a0<b>Hacan Hac\u0131soy (Hac\u0131yev), Abbas Abdulla, Ramiz H\u0259s\u0259nov, Elxan Poluxov, \u015e\u00f6vqi Mehdizad\u0259, Seymur \u0130lyasl\u0131, F\u0259xri Hac\u0131lar<\/b>\u00a0v\u0259 b.,<\/p>\n<p>h\u0259m\u00e7inin, Tiflisd\u0259 do\u011fulmu\u015f beyn\u0259lxalq d\u0259r\u0259c\u0259li m\u00fcst\u0259ntiq, h\u00fcquq elml\u0259ri doktoru\u00a0<b>Cavan\u015fir S\u00fcleymanov,\u00a0<\/b>polkovnik\u00a0<b>Adil H\u0259s\u0259nov,<\/b>\u00a0G\u00fcrc\u00fcstan D\u0130N-d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f kaspili\u00a0<b>Tamazi Abbasov,\u00a0<\/b>ba\u015fke\u00e7idli polkovnik\u00a0<b>N\u0259riman S\u0259m\u0259dov,<\/b>\u00a0Bak\u0131da h\u0259rbi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f Ba\u015fke\u00e7idli polkovnikl\u0259r\u00a0<b>Mehman S\u0259limov, \u018fll\u0259z Ov\u00e7uyev, M\u0259mm\u0259d Orucov,<\/b>\u00a0qarayaz\u0131l\u0131 polkovnikl\u0259r\u00a0<b>Hamlet Da\u015fd\u0259mirov, El\u015fad H\u0259s\u0259nov<\/b>, Darvazl\u0131 polkovnikl\u0259r \u2013\u00a0<b>Vaqif Bayramov, Elman Hac\u0131yev, Nazir \u018fll\u0259zov,\u00a0<\/b>Bak\u0131da m\u0259sul v\u0259sif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan Da\u011f Sarvanl\u0131 polis polkovniki\u00a0<b>Mehdi T\u0259mrazov<\/b>\u00a0v\u0259 b.;<\/p>\n<p>el\u0259c\u0259 d\u0259, m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f &#8211;\u00a0<b>Camal v\u0259 Kamal M\u0259mm\u0259dovlar, Allahverdi H\u00fcmb\u0259tov, D\u00fcnyamal\u0131 \u018fmircanov, M\u0259h\u0259rr\u0259m H\u0259s\u0259nov, B\u0259dirxan \u0130smay\u0131lov, \u0130saq Novruzov, H\u00fcseyn Yusubov, M\u0259h\u0259bb\u0259t Qaraba\u011fl\u0131, Natiq H\u00fcmb\u0259tov, Munis Bayramov, Heyd\u0259r Abbasov, Vidadi S\u0259limov, G\u00fcl\u0259hm\u0259d Q\u0259ribov, \u0130slamxan \u018fliyev<\/b>\u00a0v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 f\u0259xr etdiyimiz kimi, onlarla igid v\u0259 q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131m\u0131zla da q\u00fcrur duyuruq.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli idman\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zdan &#8211; m\u0259\u015fhur p\u0259hl\u0259van, atlet, klassik g\u00fcl\u0259\u015f v\u0259 sirk ustas\u0131, 1980-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Xalq artisti f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f\u00a0<b>R\u0259\u015fid P\u0259hl\u0259van &#8211; R\u0259\u015fid \u018fli-m\u0259mm\u0259d o\u011flu Yusifov<\/b>\u00a0(1 sentyabr 1900, M\u0259scidli G\u00fcrarx\u0131, Bor\u00e7al\u0131 q\u0259zas\u0131 &#8211; 25 fevral 1982, Bak\u0131), Az\u0259rbaycan boksunun banil\u0259rind\u0259n biri, Boks \u00fczr\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan \u00e7empionu (1925-1941) olmu\u015f, 1935-ci ild\u0259 ild\u0259 Zaqafqaziya B\u0259d\u0259n T\u0259rbiy\u0259si \u0130nstitutunu bitirmi\u015f, boks \u00fczr\u0259 ilk az\u0259rbaycanl\u0131 idman ustas\u0131 (1936), 1937-ci ild\u0259 SSR\u0130 \u00c7empionatl\u0131\u011f\u0131nda final pill\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259l-mi\u015f, &#8220;Dinamo&#8221;nun ba\u015f m\u0259\u015fq\u00e7isi t\u0259yin olunmu\u015f, SSR\u0130-nin \u018fm\u0259kdar idman ustas\u0131 (1943), SSR\u0130-nin \u018fm\u0259kdar m\u0259\u015fq\u00e7isi (1957), Beyn\u0259lxalq d\u0259r\u0259c\u0259li hakim (1958), Az\u0259rbaycan SSR-in \u018fm\u0259kdar b\u0259d\u0259n t\u0259rbiy\u0259si v\u0259 idman xadimi (1964) f\u0259xri adlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, 18 il Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t B\u0259d\u0259n T\u0259rbiy\u0259si \u0130nstitutunda boks, g\u00fcl\u0259\u015f v\u0259 a\u011f\u0131r atletika kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri i\u015fl\u0259mi\u015f (1951-1969), Az\u0259rbaycan boksuna \u00f6z d\u0259y\u0259rli t\u00f6hv\u0259l\u0259rini vermi\u015f, onlarla d\u00fcnya v\u0259 Avropa \u00e7empionlar\u0131 yeti\u015fdirmi\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, uzun m\u00fcdd\u0259t Boks \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan y\u0131\u011fma komandas\u0131n\u0131n ba\u015f m\u0259\u015fq\u00e7isi olmu\u015f Rauf Cabbarovun m\u00fc\u0259llimi olmu\u015f &#8211;\u00a0<b>Abbas F\u0259rhad o\u011flu A\u011falarov\u00a0<\/b>(15.7.1911, Tiflis &#8211; 5.3.1969, Bak\u0131), Olimpiya \u00e7empionlar\u0131\u00a0<b>Kamandar M\u0259cidov<\/b>\u00a0(17 oktyabr 1961, Ba\u015fke\u00e7id, Hamaml\u0131),\u00a0<b>F\u0259rid Mansurov<\/b>\u00a0(10 may 1982, Ba\u015fke\u00e7id, Q\u0131z\u0131lkils\u0259), Bolnisinin Faxral\u0131 kndind\u0259 do\u011fulmu\u015f, 7 d\u0259f\u0259 d\u00fcnya \u00e7empionu olmu\u015f\u00a0<b>Canpolad Budaqov<\/b>\u00a0v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 adlar\u0131n\u0131 idman tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yazm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><b>\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 (1941\u20131945) ke\u00e7mi\u015f Sovet Ordusu s\u0131ralar\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstandan t\u0259xmin\u0259n 700 min n\u0259f\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, 70 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/b><br \/>\nM\u00fcharib\u0259y\u0259 ged\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131, y\u0259ni 300 min\u0259 yax\u0131n insan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, t\u0259xmin\u0259n 30 min az\u0259rbaycanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdur.<br \/>\nD\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 h\u0259lak olanlar o d\u00f6vrd\u0259ki G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin t\u0259qrib\u0259n 10 faizini t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n G\u00fcrc\u00fcstanda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar da olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanl\u0131lar G\u00fcrc\u00fcstandan c\u0259bh\u0259y\u0259 getmi\u015f \u00fcmumi \u0259sg\u0259rl\u0259rin t\u0259xmin\u0259n el\u0259 10 faizini t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, 1941-1945-ci ill\u0259rd\u0259 m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 G\u00fcrc\u00fcstanda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lardan m\u00fcharib\u0259y\u0259 getmi\u015f 70 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 30 min n\u0259f\u0259ri q\u0259hr\u0259mancas\u0131na h\u0259lak olmu\u015f, onlardan \u0259n az\u0131 100 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7oxu ke\u00e7mi\u015f Sovetl\u0259r birliyinin \u0259n y\u00fcks\u0259k f\u0259xri ad\u0131na &#8211; Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq olsa da, \u00e7ox t\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, r\u0259smi olaraq c\u0259mi 3 n\u0259f\u0259r\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131 verilmi\u015fdir:<\/p>\n<p><b>Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259manlar\u0131 B\u0259kir Dursun o\u011flu Mustafayev (1898-1978), \u0130smay\u0131l X\u0259lil o\u011flu Bayramov (1910-1945), M\u0259mm\u0259d Osman o\u011flu Osmanov (1910-1975),\u00a0<\/b>B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin q\u0259hr\u0259man\u0131, &#8220;\u015e\u00f6hr\u0259t&#8221; ordeninin h\u0259r \u00fc\u00e7 d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259, h\u0259m\u00e7inin bir s\u0131ra orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif olunmu\u015f\u00a0<b>\u018fmrah Qara o\u011flu Aslanov (1920-1982),<\/b>\u00a0Bor\u00e7al\u0131n\u0131n Sadaxl\u0131 k\u0259ndinin sakini, \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n s\u0259ng\u0259rl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u0259 yurd se\u00e7\u0259n v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin son at\u0259\u015fini s\u0259ng\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131layan v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#8220;\u015e\u00f6hr\u0259t&#8221; ordeninin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259si, &#8220;\u0130gidliy\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131, F\u0259xri f\u0259rmanla t\u0259ltif olunmu\u015f\u00a0<b>\u018fll\u0259z M\u0259mm\u0259d o\u011flu Zeynalov (1920-1988),<\/b>\u00a0\u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 ulduz\u201d ordeni v\u0259 onlarla medalla t\u0259ltif olunmu\u015f\u00a0<b>Nadir R\u00fcst\u0259m o\u011flu \u018fhm\u0259dov (1908-1986),\u00a0<\/b>Bolnisi rayonunun Zol-G\u00fcv\u0259c k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015f ilk q\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259yyar\u0259\u00e7i\u00a0<b>Eyvaz Sar\u0131yev (1909-1945)<\/b>\u00a0v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da h\u0259min ada layiq olsalar da v\u0259 h\u0259tta bu bar\u0259d\u0259 t\u0259qdimatlar olsa da, sonradan ya s\u0259r\u0259ncam\u0131n verilm\u0259si &#8220;unudulmu\u015f&#8221;, ya da h\u0259min s\u0259r\u0259ncam haqq\u0131nda m\u0259tbuata m\u0259lumat verilm\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n<b><br \/>\nKe\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259 B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si adland\u0131r\u0131lan 1941-1945-ci ill\u0259r sava\u015f\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n Bor\u00e7al\u0131 q\u0259hr\u0259manlar\u0131 aras\u0131nda indiki G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131n\u0131n Bolnisi rayonundak\u0131 q\u0259dim K\u0259p\u0259n\u0259k\u00e7i (indiki Kvemo-Bolnisi) k\u0259ndind\u0259n d\u0259 onlarla soyda\u015f\u0131m\u0131z olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><a class=\"highslide\" href=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-05\/1779751539_kepenekci-002c.jpg\" rel=\"highslide\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" title=\"YEN\u0130 K\u0130TAB: \u201cB\u0130Z\u0130M Q\u018fHR\u018fMANLAR\u201d\" src=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-05\/thumbs\/1779751539_kepenekci-002c.jpg\" alt=\"YEN\u0130 K\u0130TAB: \u201cB\u0130Z\u0130M Q\u018fHR\u018fMANLAR\u201d\" width=\"271\" height=\"527\" \/><\/a><\/b><\/div>\n<div class=\"articletext\"><b><span style=\"color: #ff0000;\">K\u0259p\u0259n\u0259k\u00e7i Qad\u0131nlar birliyinin r\u0259hb\u0259ri Amalya \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Mehriban Aslanq\u0131z\u0131 h\u0259min d\u00f6y\u00fc\u015fc\u00fcl\u0259r haqq\u0131nda &#8220;B\u0130Z\u0130M Q\u018fHR\u018fMANLAR&#8221; adl\u0131 508 s\u0259hif\u0259lik tarixi, b\u0259dii-s\u0259n\u0259dli bir \u0259s\u0259r \u2013 kitab yazm\u0131\u015f v\u0259 oxucular\u0131n ixtiyar\u0131na vermi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p>***<\/b><\/p>\n<p><b>Mehriban Aslanq\u0131z\u0131 C\u0259lilova\u00a0<i>(Mollayeva)\u00a0<\/i>&#8211;<\/b>\u00a01973-c\u00fc ild\u0259 q\u0259dim Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131nda, indiki G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131n\u0131n Bolnisi rayonundak\u0131 q\u0259dim K\u0259p\u0259n\u0259k\u00e7i (indiki Kvemo-Bolnisi) k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1989-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130n\u015faat M\u00fch\u0259ndisl\u0259ri Universitetin q\u0259bul olmu\u015f v\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 ali m\u0259kt\u0259bi m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirmi\u015fdir. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u0130cra Hakimiyy\u0259tind\u0259 apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i i\u015fl\u0259mi\u015f v\u0259 2-ci d\u0259r\u0259c\u0259li d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7usudur.<br \/>\n2020-ci ild\u0259 15 sayl\u0131 Yasamal birinci dair\u0259sind\u0259n 6-\u0441\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas Milli M\u0259clisin\u0259 deputatl\u0131\u011fa namiz\u0259dliyi qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nMehriban Aslanq\u0131z\u0131 g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131qla da m\u0259\u015f\u011ful olur.\u00a0<i>&#8220;Sevgi dastan\u0131&#8221;\u00a0<\/i>adl\u0131 \u015feirl\u0259r kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. Ail\u0259lidir, iki \u00f6vlad\u0131 var.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><i>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onu da qeyd ed\u0259k ki,\u00a0<\/i>1990-c\u0131 il qanl\u0131 20 Yanvarda \u0259sl\u0259n G\u00fcrc\u00fcstandan &#8211;\u00a0<b>Bor\u00e7al\u0131n\u0131n Q\u0131z\u0131lhac\u0131l\u0131 k\u0259ndind\u0259n olan professor \u0130smay\u0131l H\u0259s\u0259n o\u011flu Mursaqulov (1939-1990), Kir\u0259c-Mu\u011fanl\u0131dan V\u0259fadar Osman o\u011flu Eminov (1966-1990), Bolnisnin K\u0259p\u0259n\u0259k\u00e7i k\u0259ndind\u0259n Tenqiz M\u0259mm\u0259d o\u011flu Turabov (1966-1990), Faxral\u0131 k\u0259ndind\u0259n &#8211; o zaman AzTU-nun t\u0259l\u0259b\u0259si olan \u0130lqar H\u00fcmm\u0259t o\u011flu \u018fhm\u0259dov (1965-1990), Qarayaz\u0131n\u0131n A\u011ft\u0259hl\u0259 k\u0259ndind\u0259n R\u0259\u015fid \u0130slam o\u011flu \u0130smay\u0131lov (1949-1990), Qara\u00e7\u00f6pd\u0259n \u018fl\u0259sg\u0259r Yusif o\u011flu Qay\u0131bov (1966-1990)<\/b>\u00a0v\u0259 b. \u015e\u0259hid olmu\u015flar; (\u018ftrafl\u0131 bax: &#8220;20 Yanvar&#8221; faci\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid olan G\u00fcrc\u00fcstan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131)<\/p>\n<p><b>Bor\u00e7al\u0131 \u00f6vladlar\u0131 Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 d\u0259 q\u0259hr\u0259mancas\u0131na i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r.\u00a0<\/b>H\u0259min d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00fcca\u0259t g\u00f6st\u0259rdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan az\u0259rbaycan\u0131lar\u0131ndan d\u00f6rd n\u0259f\u0259ri\u00a0<b>&#8211; Eldar \u018fsg\u0259r o\u011flu A\u011fayev (1955-2013), V\u0259zir \u0130sa o\u011flu S\u0259diyev (1961-1993), C\u0259lil \u018fziz o\u011flu S\u0259f\u0259rov (1962-1992)\u00a0<\/b>v\u0259\u00a0<b>\u0130lqar Anzor o\u011flu Mirz\u0259yev (1973-2020)\u00a0<i>Az\u0259rbaycan\u0131n Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131<\/i><\/b>f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p><i>Onu da qeyd ed\u0259k ki,\u00a0<\/i>Q\u0259hr\u0259mancas\u0131na \u015e\u0259hidlik zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f &#8211;\u00a0<i>\u201cAz\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131\u201d<\/i>\u00a0ordeni v\u0259 bir \u00e7ox y\u00fcks\u0259k medallarla t\u0259ltif olunmu\u015f\u00a0<b>mayor T\u0259briz Tariyel orlu Musazad\u0259, mayor Vaqif Dursun o\u011flu Musayev, mayor Sahib Almaz orlu M\u0259mm\u0259dov, h\u0259rb\u00e7i-h\u0259kim kapitan Musa P\u0259nah o\u011flu Musayev, kapitan El\u015f\u0259n Vaqif o\u011flu M\u0259mm\u0259dov, kapitan \u018fkb\u0259r P\u0259nahov, kapitan Sahib Da\u015fd\u0259mirov, ba\u015f leytenant Mixail H\u0259midov, leytenant Elzar Yusubov, leytenant F\u0259rid M\u0259mm\u0259dov,\u00a0<\/b>el\u0259c\u0259 d\u0259,\u00a0<b>Bilal Q\u0259nb\u0259rov, Al\u0131 H\u0259s\u0259nli<\/b>\u00a0v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 il\u0259, h\u0259m\u00e7ininm\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 m\u00fcxt\u0259lif y\u00fcks\u0259k orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif olunmu\u015f y\u00fczl\u0259rl\u0259 igid o\u011fullar\u0131m\u0131zla da f\u0259xr edirik.<\/p>\n<p><b>B\u0259li, bor\u00e7al\u0131l\u0131lar tarix\u0259n d\u00fcnyan\u0131n elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t x\u0259zin\u0259sin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi b\u00f6y\u00fck d\u00fchalar\u0131 il\u0259, diplomatlar\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli q\u0259hr\u0259man, igid, m\u0259rd o\u011fullar\u0131, m\u0259\u015fhur s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259ri il\u0259 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr edir v\u0259 q\u00fcrur duyurlar.<br \/>\nAllah ham\u0131s\u0131na r\u0259hm\u0259t el\u0259sin&#8230; Ruhlar\u0131 \u015fad olsun&#8230;<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"YEN\u0130 K\u0130TAB: \u201cB\u0130Z\u0130M Q\u018fHR\u018fMANLAR\u201d\" src=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-05\/1779752996_musfiq-borcali-0011.jpg\" alt=\"YEN\u0130 K\u0130TAB: \u201cB\u0130Z\u0130M Q\u018fHR\u018fMANLAR\u201d\" \/><\/div>\n<div class=\"articletext\"><span style=\"color: #3366ff;\"><b>M\u00fc\u015ffiq BOR\u00c7ALI,<br \/>\n<i>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Junalistl\u0259r Birliyinin v\u0259<br \/>\nTuran Yazarlar Birliyinin \u00fczv\u00fc,<br \/>\n&#8220;Ziya&#8221; q\u0259zetinin, ZiM.Az, Ziya.info.az,<br \/>\nElm.info.az v\u0259 Turan.info.az<br \/>\nsaytlar\u0131n\u0131n Ba\u015f redaktoru,<br \/>\nFilologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,<br \/>\nPrezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc<\/i><\/p>\n<p>ZiM.Az<\/b><\/span><\/p>\n<p>.<\/p>\n<div class=\"quote\">Mu\u0259llif huquqlar\u0131 qorunur. M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad mutl\u0259qdir.<\/div>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div>.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u0259ngin v\u0259 ke\u015fm\u0259ke\u015fli tarix\u0259 malik olan Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131 lap q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcn qaynar ictimai h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259bi-b\u0259dii m\u00fchiti, saz\u0131 v\u0259 s\u00f6z\u00fc, qara zurnas\u0131 v\u0259 d\u0259fi (na\u011faras\u0131), saz \u00e7al\u0131b-s\u00f6z dey\u0259n ustad a\u015f\u0131qlar\u0131, istedadl\u0131 xan\u0259nd\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fc\u011f\u0259nnil\u0259ri, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli aliml\u0259ri, m\u00fc\u0259lliml\u0259ri, \u0259dibl\u0259ri, \u015fairl\u0259ri, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259ri, h\u0259kiml\u0259ri v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259ri, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n&#8217;\u0259n\u0259l\u0259ri, el a\u011fsaqqallar\u0131 v\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3322,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1],"tags":[],"class_list":["post-3321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bolus","category-xbr-xtti"],"views":34,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3321"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3323,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3321\/revisions\/3323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}