{"id":2447,"date":"2019-02-03T00:15:33","date_gmt":"2019-02-02T20:15:33","guid":{"rendered":"http:\/\/borcali.org\/?p=2447"},"modified":"2019-02-03T00:19:35","modified_gmt":"2019-02-02T20:19:35","slug":"dun%c9%99nin-borcalisi-bu-gunun-kvemo-kartlisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/borcali.org\/?p=2447","title":{"rendered":"D\u00fcn\u0259nin Bor\u00e7al\u0131s\u0131 bu g\u00fcn\u00fcn Kvemo-Kartlisi"},"content":{"rendered":"<p>2019-cu il Bor\u00e7al\u0131ya he\u00e7d\u0259 xo\u015f g\u0259lib s\u0259fa g\u0259tim\u0259di. T\u0259z\u0259 il \u00f6z\u00fcyl\u0259 t\u0259z\u0259-t\u0259z\u0259 sorunlar g\u0259tirdi.<!--more--><span id=\"more-16107\"><\/span><\/p>\n<p>Bu il, q\u0259dim T\u00fcrk yurdu olan Bor\u00e7al\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi, milli m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatedici m\u0259lumatlar\u0131n say\u0131 he\u00e7d\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259rd\u0259n sayca geri qalm\u0131r. Q\u0259dim yurdumuz olan Bor\u00e7al\u0131 bu g\u00fcn regionda maraqlar\u0131 olan qlobal g\u00fccl\u0259rin poliqonuna \u00e7evrilmi\u015fdir. M\u00fcxt\u0259lif amill\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq ist\u0259y\u0259n bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r Bor\u00e7al\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan tariximizi ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na sal\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstan m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 idar\u0259si xarici d\u00f6vl\u0259tin dini camaatlar\u0131 t\u0259\u0259siri alt\u0131ndad\u0131r. Onsuzda sayca az olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z, \u015fiy\u0259lik s\u00fcnnilik v\u0259 bunlar\u0131n qollar\u0131 olan t\u0259riq\u0259tl\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr par\u00e7alan\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00c7ar Rusiyas\u0131 C\u0259nubi Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal etdikd\u0259n sonra s\u00fcnni, \u015fi\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sini ortal\u0131\u011fa atm\u0131\u015fd\u0131. Bunu m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131, \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u00f6z maraqlar\u0131 var idi. \u0130ndi burada s\u00fcnni k\u0259sim \u00fcz\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259lmi\u015f t\u0259riq\u0259tl\u0259rin t\u0259siri var, \u015fi\u0259 k\u0259simi \u00fcz\u0259rind\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259rd\u0259n, Qacarlardan qalan, s\u00f6zd\u0259 \u0130ran adlanan \u00f6lk\u0259nin, molla rejiminin G\u00fcrc\u00fcstanda t\u0259zyiql\u0259ri davam edir. Y\u0259ni burada s\u00fcnni, \u015fi\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 xalq\u0131n inanclar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00f6z t\u0259sir dair\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r. Kim \u00f6z t\u0259sir dair\u0259sini daha \u00e7ox geni\u015fl\u0259ndir\u0259 bilirs\u0259, onun n\u00fcfuzu da h\u0259min \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 s\u00f6zs\u00fcz ki, daha \u00f6n plana ke\u00e7ir. Bu anlamda \u0130ran\u0131n burada \u00f6z dair\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Rusiyan\u0131n da \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131 qorumas\u0131, eyni zamanda Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u0259 maraqlar\u0131n\u0131n burada toqqu\u015fub- toqu\u015fmamas\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. S\u00fcnni, \u015fi\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sinin \u00fcz\u0259rind\u0259 oynamaq bu g\u00fcn\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259si deyil. Sad\u0259c\u0259, yeni d\u00f6vrd\u0259 yeni t\u0259l\u0259bl\u0259rl\u0259 bu c\u00fcr amill\u0259r \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. Y\u0259ni \u0259slind\u0259, problemin mahiyy\u0259ti k\u00f6hn\u0259d\u0259n var idi. Yeni d\u00f6vr\u00fcn d\u0259 \u00f6z \u015f\u0259rtl\u0259ri var. H\u0259min \u015f\u0259rtl\u0259r alt\u0131nda da yeni m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r meydana \u00e7\u0131xmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Bor\u00e7al\u0131n\u0131n ikinci \u00f6n\u0259mli sorunu t\u0259hsill\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan T\u00fcrkc\u0259sind\u0259 olan m\u0259kt\u0259bl\u0259rin v\u0259 \u00f6yr\u0259ncil\u0259rin say\u0131 h\u0259r il dahada azalmaqda yox olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259siyl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259sir. Haz\u0131rda G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n az\u0259rbaycandilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 f\u0259nnind\u0259n d\u0259rs dey\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin ya\u015f\u0131 65-70 aras\u0131ndad\u0131r.Bir ne\u00e7\u0259 il sonra m\u00fcl\u0259llim kad\u0131r\u0131 tamamil\u0259 azalaraq Az\u0259rbaycan dilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rin yoxolmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. M\u00fc\u0259llimin cavanla\u015fmas\u0131 t\u0259kc\u0259 onun ya\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil: h\u0259yat d\u0259yi\u015fir \u2013 insanlar\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n m\u00fchit\u0259, zamana uy\u011fun olaraq bir-birin\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 d\u0259yi\u015fir. Yeni insan\u0131n fikir v\u0259 duy\u011fular\u0131n\u0131 yeni \u0259d\u0259biyyata g\u0259tir\u0259n \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar, aliml\u0259r, dil\u00e7il\u0259r yeni \u0259d\u0259biyyat yarad\u0131r, dil z\u0259nginl\u0259\u015fir, yeni s\u00f6zl\u0259r yaran\u0131r, yeni s\u00f6zl\u0259r yeni insanlarda yeni-yeni t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzi, yeni d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f, h\u0259yata yeni yana\u015fma inc\u0259likl\u0259ri formala\u015fd\u0131r\u0131r. V\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 m\u0259hz m\u00fc\u0259llim \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bir vaxtlar G\u00fcrc\u00fcstanda soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00f6vl\u0259ti v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilm\u0259m\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi kimi onlar\u0131n g\u00fcrc\u00fc dilini pis bilm\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rilirdi. Bu g\u00fcn h\u0259min problem aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b. Lakin y\u00fczl\u0259rl\u0259 g\u0259nc ziyal\u0131m\u0131z yen\u0259 d\u0259 idar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131na yax\u0131n burax\u0131lm\u0131r. \u0130ndi is\u0259 ba\u015fqa bir problem yaran\u0131b \u2013 dilimizin assimilyasiyas\u0131!<br \/>\nBor\u00e7al\u0131 anas\u0131 Az\u0259rbaycandan zorla ayr\u0131l\u0131b yad quca\u011fa, \u00f6gey anaya veril\u0259n bir \u00f6vlada b\u0259nz\u0259yir. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Bor\u00e7al\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259td\u0259n birid\u0259, \u015f\u0259h\u0259r k\u0259nd v\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rin adlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nG\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Bor\u00e7al\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 adlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r tipli q\u0259s\u0259b\u0259 toponiml\u0259rinin siyah\u0131s\u0131:<br \/>\nAz\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259li toponiml\u0259r<\/p>\n<p>\u2022 A\u011fbulaq \u2192 Tetriskaro (1940)<br \/>\n\u2022 Barmaqs\u0131z \u2192 Tsalka (1932)<br \/>\n\u2022 Ba\u015fke\u00e7id \u2192 Dmanisi (1947)<br \/>\n\u2022 \u00c7\u00f6r\u00fck Q\u0259m\u0259rli \u2192 Katarinenfeld (1817) \u2192 L\u00fcksemburq (1921) \u2192 Bolnisi (1943)<br \/>\n\u2022 Qarat\u0259p\u0259 \u2192 Qarayaz\u0131 \u2192 Qardabani (1947)<br \/>\n\u2022 Sarvan \u2192 Bor\u00e7al\u0131 (1929) \u2192 Marneuli (1947)<\/p>\n<p>Dig\u0259r toponiml\u0259r<\/p>\n<p>\u2022 \u015eulaver \u2192 \u015eahumyan (1925) \u2192 \u015eulaver (1991)<br \/>\n\u2022 Trialeti \u2192 Molotovo (1940) \u2192 Trialeti (1957)<\/p>\n<p>K\u018fNDL\u018fR<br \/>\nBolnisi rayonu \u00fczr\u0259 (1991-92-ci ill\u0259r)<\/p>\n<p>1. Faxral\u0131 \u2192 Talaveri<br \/>\n2. Ar\u0131xl\u0131 \u2192 Naxeduri<br \/>\n3. Hasanxocal\u0131 \u2192 Xidiskuri<br \/>\n4. Da\u015fl\u0131qullar \u2192 Mixrani<br \/>\n5. Qo\u00e7ulu \u2192 \u00c7apala<br \/>\n6. \u018fsm\u0259l\u0259r \u2192 Mskneti<br \/>\n7. C\u0259f\u0259rli \u2192 Samtreti<br \/>\n8. \u0130mirh\u0259s\u0259n \u2192 Savaneti<br \/>\n9. Molla \u018fhm\u0259dli \u2192 Xataveri<br \/>\n10. Sara\u00e7l\u0131 \u2192 Mamxuti<br \/>\n11. A\u015fa\u011f\u0131 Qo\u015fakils\u0259 \u2192 Kvemo Arkvani<br \/>\n12. Yuxar\u0131 Qo\u015fakils\u0259 \u2192 Zemo Arkvani<br \/>\n13. Sarallar \u2192 Zvateri<br \/>\n14. M\u0131\u011f\u0131rl\u0131 \u2192 Vanati<br \/>\n15. \u0130ncio\u011flu \u2192 \u015eua Bolnisi<br \/>\n16. A\u015fa\u011f\u0131 G\u00fcl\u0259ver \u2192 Geta<br \/>\n17. Yuxar\u0131 G\u00fcl\u0259ver \u2192 Cipori<br \/>\n18. D\u0259mirli \u2192 Xaxlojvari<br \/>\n19. Kibir\u00e7ik \u2192 Jresi<br \/>\n20. Arakel \u2192 Cecpariani<br \/>\n21. Babaki\u00e7il\u0259r \u2192 Musaprian (sonradan Po\u00e7xveriani)<br \/>\n22. Beyt\u0259k\u0259r \u2192 Bartakari<br \/>\n23. Mu\u011fanl\u0131 \u2192 Farizi<br \/>\n24. Kolagir \u2192 Tsurtavi<br \/>\n25. Abdall\u0131 Cav\u015fanta\u015f<br \/>\n26. Qaratikan \u2192 Saberiti<br \/>\n27. Siskala \u2192 Brlaxauri<br \/>\n28. Tapan \u2192 Disleli<br \/>\n29. \u00c7atax \u2192 Xaissopeli<br \/>\n30. Qarada\u015fl\u0131 \u2192 \u0130\u00e7rita<br \/>\n31. K\u0259p\u0259n\u0259k\u00e7i \u2192 Kvemo Bolnisi<\/p>\n<p>Qardabani rayonu \u00fczr\u0259<\/p>\n<p>\u2022 So\u011fanl\u0131q \u2192 Poni\u00e7ala (1989)<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifi: Anar Turan (Orucov)<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/borchalitv.wordpress.com\/2019\/01\/31\/dun%C9%99nin-borcalisi-bu-gunun-kvemo-kartlisi\/?fbclid=IwAR0LvirfTnZZQsuCyt0Ar06B22D1FJWcSZ4UoYf7BHvCpSi-JHIrBY1hEcw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\/borchalitv.wordpress.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2019-cu il Bor\u00e7al\u0131ya he\u00e7d\u0259 xo\u015f g\u0259lib s\u0259fa g\u0259tim\u0259di. T\u0259z\u0259 il \u00f6z\u00fcyl\u0259 t\u0259z\u0259-t\u0259z\u0259 sorunlar g\u0259tirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35,3,21,2,1],"tags":[],"class_list":["post-2447","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bolge-muxbiri","category-borcali","category-borcali-cmiyyti","category-gurcustan","category-xbr-xtti"],"views":2505,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2449,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2447\/revisions\/2449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}