{"id":1084,"date":"2017-03-14T10:04:10","date_gmt":"2017-03-14T06:04:10","guid":{"rendered":"http:\/\/borcali.org\/?p=1084"},"modified":"2018-02-09T17:17:30","modified_gmt":"2018-02-09T13:17:30","slug":"bu-gun-ilaxir-c%c9%99rs%c9%99nb%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/borcali.org\/?p=1084","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda Novruzun \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n sonuncusu &#8211; \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir.<\/p>\n<p>Borcali.org x\u0259b\u0259r verir ki, Novruz \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 sonuncu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 yer oyan\u0131r, torpaq n\u0259f\u0259s al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 xalq aras\u0131nda \u201cYer \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si\u201d, \u201c\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259\u201d v\u0259 ya \u201cTorpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si\u201d adlan\u0131r. \u0130nama g\u00f6r\u0259 Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si yeti\u015f\u0259nd\u0259 torpaq art\u0131q \u0259kin\u0259 haz\u0131r olur v\u0259 ona toxum s\u0259pm\u0259k olar.<\/p>\n<p>\u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 adamlar\u0131n \u0259rzaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kdikl\u0259ri bu g\u00fcnd\u0259 Su, Od v\u0259 Yel Torpaq xatunun yeralt\u0131 m\u0259b\u0259din\u0259 qonaq g\u0259lir, burada yatm\u0131\u015f Torpa\u011f\u0131 oyad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Sonuncu, h\u0259m d\u0259 \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 ba\u011f-bostan, dirrik yerl\u0259ri \u0259kin\u0259 haz\u0131rlan\u0131r. Evl\u0259rd\u0259 s\u00fcfr\u0259y\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131q ni\u015fan\u0259si, t\u0259bi\u0259tin canlanmas\u0131n\u0131n r\u0259mzi olan s\u0259m\u0259ni qoyulur.<\/p>\n<p>Ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 ya\u015f\u0131ndan v\u0259 cinsind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq ham\u0131 tonqal\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n tullanmal\u0131d\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 yeddi d\u0259f\u0259, ya bir tonqal\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n yeddi d\u0259f\u0259 v\u0259 ya yeddi tonqal\u0131n h\u0259r\u0259sinin \u00fcst\u00fcnd\u0259n bir d\u0259f\u0259. Tullanark\u0259n bu s\u00f6zl\u0259r deyilir:<\/p>\n<p>\u201cSar\u0131l\u0131\u011f\u0131m s\u0259n\u0259, q\u0131rm\u0131z\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u0259n\u0259\u201d, ya da \u201cA\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m odda yans\u0131n\u201d.<\/p>\n<p>Tonqal he\u00e7 vaxt su il\u0259 s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u0259m\u0259lidir. Tonqal \u00f6z\u00fc s\u00f6n\u0259nd\u0259n sonra cavan o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar h\u0259min tonqal\u0131n k\u00fcl\u00fcn\u00fc y\u0131\u011f\u0131b, evd\u0259n k\u0259nar bir yer\u0259, \u00e7\u00f6l\u0259 at\u0131rlar. Bu o dem\u0259kdir ki, tonqal\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n tullanan b\u00fct\u00fcn ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin b\u0259db\u0259xt\u00e7iliyi at\u0131lan k\u00fcll\u0259 birlikd\u0259 ail\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 bayram s\u00fcfr\u0259si a\u00e7\u0131l\u0131r, \u015firniyyat bi\u015firilir, m\u0259cm\u0259yi v\u0259 ya sinil\u0259rd\u0259 xon\u00e7a haz\u0131rlan\u0131r. Bayram xon\u00e7as\u0131n\u0131n ortas\u0131na s\u0259m\u0259ni qoyulur, \u0259traf\u0131 is\u0259 boyanm\u0131\u015f yumurta, qoz, f\u0131nd\u0131q, badam v\u0259 \u015firniyyatlarla b\u0259z\u0259dilir.<\/p>\n<p>Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, ilin ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 gec\u0259sini \u00f6z evind\u0259 qeyd etm\u0259lis\u0259n. \u018fks halda Novruzu yeddi il dalbadal ba\u015fqa yerd\u0259 qar\u015f\u0131layacaqsan. \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc davam ed\u0259n m\u0259rasim ax\u015fam \u015f\u0259nlikl\u0259ri il\u0259 daha da gurla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ax\u015fam qulaq fallar\u0131 qurulur. Subaylar qon\u015fu evl\u0259rin qap\u0131s\u0131n\u0131n arxas\u0131nda gizl\u0259n\u0259r\u0259k ilk e\u015fitdikl\u0259ri s\u00f6z\u0259 uy\u011fun t\u0259z\u0259 ild\u0259 onlar\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259n hadis\u0259l\u0259ri \u00f6nc\u0259d\u0259n bilm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, ax\u0131r\u0131nc\u0131 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 yaln\u0131z yax\u015f\u0131 s\u00f6zl\u0259r dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ad\u0259t hesab olunur.<\/p>\n<p>Ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 duzlu k\u00f6k\u0259 yeyib yat\u0131r, su i\u00e7mirl\u0259r. Gec\u0259 yuxuda i\u00e7m\u0259y\u0259 kims\u0259 su verirs\u0259, o, yuxu g\u00f6r\u0259nin qism\u0259tidir. Cavan q\u0131zlar bir yer\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b bir qaba su t\u00f6k\u00fcrl\u0259r. \u018fll\u0259rind\u0259ki \u00fcz\u00fckl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131b sa\u00e7lar\u0131na sal\u0131rlar.<\/p>\n<p>Niyy\u0259t tutub \u00fcz\u00fcy\u00fc suyun \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7irirl\u0259r. \u00dcz\u00fck f\u0131rlanma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 qab\u0131n divarlar\u0131na d\u0259yir. \u00dcz\u00fck ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 qaba d\u0259yirs\u0259, say\u0131l\u0131r. Yekun r\u0259q\u0259m q\u0131z\u0131n h\u0259min ya\u015fda g\u0259lin ged\u0259c\u0259yi anlam\u0131na g\u0259lir. Ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 gec\u0259si \u00fcr\u0259yind\u0259 niyy\u0259t tutub yat\u0131rlar.<\/p>\n<p>Gec\u0259 yar\u0131s\u0131 yuxudan durur v\u0259 \u015fam yand\u0131r\u0131rlar. \u0130nama g\u00f6r\u0259, \u015fam\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb g\u00fczg\u00fcy\u0259 yax\u0131nla\u015fan zaman insan g\u0259l\u0259c\u0259k qism\u0259tini g\u00f6r\u00fcr. Niyy\u0259t tutan bu zaman qorxsa niyy\u0259tin ba\u015f tutmur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda Novruzun \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n sonuncusu &#8211; \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir. Borcali.org x\u0259b\u0259r verir ki, Novruz \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 sonuncu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 yer oyan\u0131r, torpaq n\u0259f\u0259s al\u0131r. Bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 xalq aras\u0131nda \u201cYer \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si\u201d, \u201c\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259\u201d v\u0259 ya \u201cTorpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si\u201d adlan\u0131r. \u0130nama g\u00f6r\u0259 Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si yeti\u015f\u0259nd\u0259 torpaq art\u0131q \u0259kin\u0259 haz\u0131r olur v\u0259 ona toxum s\u0259pm\u0259k olar. \u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 adamlar\u0131n \u0259rzaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1085,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35,2,1],"tags":[],"class_list":["post-1084","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bolge-muxbiri","category-gurcustan","category-xbr-xtti"],"views":739,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1084"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1086,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1084\/revisions\/1086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1085"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/borcali.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}